سامانه سازمانی نرمافزاری است که چند واحد، چند نقش کاربری و چند فرایند یک سازمان را در یک جا جمع میکند و به سامانههای دیگرش، مثل حسابداری، پیامک یا درگاه پرداخت، وصل میشود. تیم طراحان آیا سامانه سازمانی را یکی از خدمات طراحی نرمافزار اختصاصی میسازد: از تحلیل فرایند تا استقرار مرحلهای، روی سرور خود سازمان یا سرور ابری، و کد منبع و دسترسیها بعد از تحویل در اختیار سازمان است. اگر هنوز در مرحله تصمیمگیری هستید، راهنمای طراحی سامانه اختصاصی سازمانی نیازسنجی، معماری و عوامل هزینه را مفصل گفته است.
نرمافزار سازمانی چیست و چه انواعی دارد؟
نرمافزار سازمانی برای کار یک سازمان ساخته میشود، نه یک نفر: چند واحد و چند نقش روی یک داده مشترک کار میکنند. انواع رایجش اینهاست:
| نوع | چه کاری میکند | آماده یا اختصاصی؟ |
|---|---|---|
| ERP (برنامهریزی منابع سازمان) | مالی، خرید، انبار، تولید و فروش در یک سامانه یکپارچه | برای شرکتهایی که فرایندشان با روال استاندارد یکی است، نسخههای آماده ایرانی معمولاً بهصرفهترند |
| CRM (مدیریت ارتباط با مشتری) | سابقه تماس، فرصت فروش، پیگیری و قرارداد | اگر روش فروش شما خاص است یا باید به سامانه دیگری وصل شود، اختصاصی |
| SCM (مدیریت زنجیره تأمین) | درخواست خرید، تأمینکننده، حمل و موجودی چند انبار | بسته به تعداد انبار و روش تأمین |
| HRM (مدیریت منابع انسانی) | پرونده کارکنان، حضور و غیاب، مرخصی و ارزیابی | حقوق و دستمزد را معمولاً نرمافزار آماده بهتر انجام میدهد؛ گردش کارهای خاص، اختصاصی |
| BI (هوش تجاری و داشبورد) | عددهای همه واحدها و سامانهها در گزارش و داشبورد مدیریتی | معمولاً اختصاصی، چون از داده همان سازمان ساخته میشود |
| اتوماسیون اداری | نامه، گردش کار و بایگانی اسناد | جزئیات در طراحی اتوماسیون اداری |
اگر یک محصول آماده نیاز شما را تقریباً کامل پوشش میدهد، همان را پیشنهاد میکنیم. سامانه اختصاصی وقتی میارزد که فرایند شما با هیچ محصول آمادهای جور نیست، چند سامانه باید به هم وصل شوند، یا داده و کد باید کاملاً در اختیار خود سازمان بماند.
چه سامانههایی میسازیم؟
- مدیریت پروژه و کار تیمی: کارها، مسئول هر کار، مهلتها و گزارش پیشرفت برای چند واحد.
- پرونده مشتری و فروش: سابقه تماس، پیشفاکتور، قرارداد و پیگیری، با روش کار فروش خود شما.
- انبار و تأمین: درخواست خرید، ورود و خروج کالا و موجودی چند انبار.
- منابع انسانی: پرونده کارکنان، مرخصی و حضور و غیاب.
- درخواستهای داخلی: تیکت و گردش درخواست میان واحدها؛ گردش کار اداری در طراحی اتوماسیون اداری آمده است.
- پورتال نمایندگان یا مشتریان: جایی که بیرون از سازمان سفارش ثبت کنند یا وضعیت کارشان را ببینند.
- داشبورد مدیریتی: عددهای مهم همه واحدها، بهروز و در یک صفحه.
یک سامانه سازمانی خوب چه ویژگیهایی دارد؟
| ویژگی | یعنی |
|---|---|
| نقش و سطح دسترسی | هر کاربر فقط همان بخش و همان دادهای را میبیند که کارش لازم دارد |
| ثبت فعالیتها | معلوم است چه کسی، کی و چه چیزی را تغییر داد |
| یکپارچگی | اتصال به حسابداری، پیامک، درگاه پرداخت و سامانههای فعلی سازمان، بهجای ورود دوباره داده |
| پشتیبان و بازیابی | پشتیبان منظم و آزموده، تا خرابی سرور یعنی توقف کوتاه، نه داده ازدسترفته |
| جای نصب | روی سرور خود سازمان در شبکه داخلی، یا سرور ابری؛ با توجه به سیاست امنیتی شما |
| قابل گسترش | واحد، فرایند یا گزارش تازه بیآنکه سامانه از نو ساخته شود |
استقرار مرحلهای، نه یکباره
سامانه سازمانی بزرگ را یکجا ساختن و یکجا جایگزین کردن پرخطرترین راه است. ما با یک مرحله اول کوچک و کاربردی شروع میکنیم، معمولاً یک فرایند که بیشترین دردسر را دارد، و آن را در کار واقعی یک واحد میآزماییم. بعد واحدها و فرایندهای دیگر یکییکی اضافه میشوند. هر مرحله تاریخ تحویل، آزمون و آموزش خودش را دارد.
روند کار
- نیازسنجی و تحلیل فرایند: گفتوگو با هر واحد، و نوشتن فرایندها همانطور که امروز انجام میشوند.
- پیشنهاد مکتوب: مرحلهها، امکانات هر مرحله، زمان و هزینه پیش از نوشتن کد.
- ساخت و آزمون مرحله اول: با کاربران واقعی یک واحد.
- یکپارچهسازی و انتقال داده: اتصال به سامانههای فعلی و انتقال داده از اکسل یا نرمافزار قبلی.
- استقرار، آموزش و پشتیبانی: برای هر نقش جدا، و پشتیبانی بعد از راهاندازی.
هزینه طراحی سامانه سازمانی
قیمت بعد از نیازسنجی و برای هر مرحله جدا اعلام میشود. تعداد واحدها و نقشها، فرایندها، اتصالها، حجم دادهای که باید منتقل شود و جای نصب آن را تعیین میکنند. توضیح کاملتر عوامل هزینه در راهنمای طراحی سامانه آمده است.
پرسشهای رایج
سامانه روی سرور خود سازمان نصب میشود؟
بله، اگر سیاست امنیتی سازمان این را بخواهد. سامانه روی سرور داخلی نصب میشود و فقط از شبکه سازمان یا از راه اتصال امن در دسترس است. اگر سرور ابری را ترجیح میدهید، آن هم ممکن است.
به نرمافزار حسابداری فعلی ما وصل میشود؟
اگر نرمافزار حسابداری راه ارتباط برنامهای یا خروجی و ورودی داده داشته باشد، بله. پیش از پیشنهاد مکتوب بررسی میشود که هر سامانه فعلی شما چه راهی برای اتصال دارد.
کد منبع و دادهها با کیست؟
با سازمان. کد منبع، دسترسیها و همه دادهها بعد از تحویل در اختیار شماست.
شروع کار
در مشاوره رایگان بگویید کدام فرایند امروز بیشترین وقت یا خطا را میگیرد و چند واحد با آن درگیرند. همان، نقطه شروع مرحله اول است.