سایت تازه خودبه‌خود در گوگل دیده نمی‌شود. گوگل باید از وجودش باخبر شود، اجازه خواندنش را داشته باشد و هر صفحه را بفهمد. بیشتر سایت‌هایی که ماه‌ها بعد از راه‌اندازی هنوز در نتایج نیستند، یکی از کارهای ساده هفته اول را جا انداخته‌اند. این چک‌لیست بیست کار را به همان ترتیبی که باید انجام شود آورده است. برای هر کار هم ابزار رایگانش و راه فهمیدن درست بودنش آمده است.
فهرست مطالب
خلاصه چک‌لیست در یک نگاه
| مرحله | کارها | ابزار رایگان |
|---|---|---|
| پیش از معرفی به گوگل | ۱ تا ۴: باز بودن در، robots.txt، یک نشانی برای سایت، نامک صفحه‌ها | پیشخوان وردپرس، مرورگر |
| معرفی به گوگل | ۵ تا ۷: سرچ کنسول، نقشه سایت، درخواست نمایه | Google Search Console |
| پایه هر صفحه | ۸ تا ۱۲: عنوان، توضیح، تیترها، تصویرها، پیوند داخلی | افزونه سئو، مرورگر |
| اعتماد و اطلاعات کسب‌وکار | ۱۳ تا ۱۵: درباره ما و تماس، داده ساختاریافته، پروفایل نقشه | Rich Results Test، نشان و بلد |
| سرعت، موبایل و میزبانی | ۱۶ تا ۱۸: Core Web Vitals، نمایش موبایل، محل سرور | PageSpeed Insights |
| اندازه‌گیری و نگهداری | ۱۹ و ۲۰: آمار بازدید، ریدایرکت نشانی‌های قدیمی | سرچ کنسول، ابزار آمار |
اگر با تقسیم‌بندی رایج آشناترید: کارهای ۱ تا ۷، ۱۴، ۱۶ تا ۱۸ و ۲۰ سئوی تکنیکال‌اند. کارهای ۸ تا ۱۳ سئوی داخلی یا On-page هستند. کار ۱۵، همراه پیوندهایی که از سایت‌های دیگر می‌گیرید، به سئوی خارجی مربوط است.
پیش از معرفی سایت به گوگل
۱. «جلوگیری از ایندکس» را خاموش کنید
وردپرس هنگام ساخت سایت گزینه‌ای دارد که از موتورهای جستجو می‌خواهد سایت را نخوانند. بسیاری از طراحان در دوره ساخت آن را روشن می‌کنند و بعد از تحویل یادشان می‌رود. در پیشخوان به تنظیمات ← خواندن بروید. جلوی «نمایش به موتورهای جستجو»، گزینه «از موتورهای جستجو درخواست کن تا محتوای سایت را بررسی نکنند» باید خالی باشد.
۲. فایل robots.txt چیزی جز بخش مدیریت را نبندد
نشانی /robots.txt سایت را در مرورگر باز کنید. در وردپرس معمولاً فقط /wp-admin/ بسته است. اگر خط Disallow: / را دیدید، کل سایت به روی ربات‌ها بسته است. راهنمای گوگل درباره robots.txt کار هر خط را توضیح می‌دهد.
۳. همه نسخه‌های سایت به یک نشانی برسند
سایت باید فقط با یک نشانی باز شود، مثلاً https://example.ir. نشانی با http، با www و بدون www همه باید با ریدایرکت ۳۰۱ به همان یک نشانی بروند. وگرنه گوگل چند نسخه از هر صفحه می‌بیند و اعتبار صفحه میان آن‌ها پخش می‌شود.
۴. نامک صفحه‌ها را کوتاه و توصیفی بگذارید
نامک همان بخش آخر نشانی صفحه است و بعد از نمایه شدن نباید عوض شود. «طراحی-سایت-پزشکی» بهتر از «page-12» یا یک جمله بلند است. نامک فارسی مشکلی ندارد، ولی هر حرف فارسی در نشانی چند برابر جا می‌گیرد، پس کوتاه نگهش دارید.
معرفی سایت به گوگل
۵. سایت را در سرچ کنسول ثبت و مالکیت را تأیید کنید
سرچ کنسول جایی است که گوگل می‌گوید سایت شما را چطور می‌بیند: کدام صفحه‌ها نمایه شده‌اند، با چه جست‌وجوهایی نمایش گرفته‌اید و چه خطاهایی دارید. روش ثبت و تأیید مالکیت را قدم‌به‌قدم در راهنمای راه‌اندازی سرچ کنسول گوگل نوشته‌ایم.
۶. نقشه سایت را بفرستید
نقشه سایت فهرست صفحه‌هایی است که می‌خواهید گوگل بشناسد. افزونه‌های سئوی وردپرس مثل Rank Math آن را خودشان می‌سازند، معمولاً با نشانی /sitemap_index.xml. این نشانی را در بخش Sitemaps سرچ کنسول وارد کنید. گوگل در راهنمای نقشه سایت سایت تازه‌ای را که پیوند بیرونی کمی دارد، از نمونه‌هایی می‌شمارد که نقشه سایت لازم دارند، چون گوگل صفحه‌ها را بیشتر از راه پیوندها پیدا می‌کند.
۷. برای صفحه‌های اصلی درخواست نمایه بدهید
در سرچ کنسول، نشانی صفحه اصلی و صفحه‌های خدمت را در ابزار بازرسی نشانی (URL Inspection) بزنید و «درخواست نمایه» را انتخاب کنید. انتظارتان واقع‌بینانه باشد. به گفته خود گوگل خزش ممکن است از چند روز تا چند هفته طول بکشد، و درخواست دوباره برای یک نشانی آن را سریع‌تر نمی‌کند.
پایه هر صفحه
۸. هر صفحه عنوان یکتا داشته باشد
عنوان صفحه همان متنی است که در نتیجه گوگل به‌صورت پیوند دیده می‌شود. برای هر صفحه یک عنوان کوتاه، روشن و متفاوت بنویسید که بگوید صفحه درباره چیست. عنوان‌های تکراری مثل «خانه» یا نام سایت روی همه صفحه‌ها، به گوگل چیزی نمی‌گویند. راهنمای گوگل درباره عنوان می‌گوید اگر عنوان صفحه مشکل داشته باشد، مثلاً تکراری، کهنه یا نادقیق باشد، گوگل ممکن است از متن دیگری از صفحه عنوان بسازد.
۹. توضیح جست‌وجو را خودتان بنویسید
توضیح جست‌وجو همان دو خط زیر عنوان در نتیجه گوگل است. یکی دو جمله بنویسید که بگوید خواننده در صفحه چه پیدا می‌کند. گوگل گاهی متن دیگری از خود صفحه برمی‌دارد، ولی برای صفحه‌های مهم توضیح خوب اغلب همان است که نشان داده می‌شود.
۱۰. یک تیتر اصلی و تیترهای منظم
هر صفحه یک تیتر اصلی (H1) داشته باشد که موضوع را بگوید. بخش‌ها هم تیترهای H2 و H3 به ترتیب بگیرند. تیتر را برای ساختار بگذارید، نه برای درشت کردن متن.
۱۱. تصویرها: متن جایگزین، حجم کم، نام لاتین
برای هر تصویر متن جایگزین (alt) بنویسید که بگوید در تصویر چه هست. تصویرها را پیش از بارگذاری کوچک کنید و قالب WebP بهتر است. تصویر شاخص یک مقاله معمولاً زیر ۱۵۰ کیلوبایت جا می‌شود. نام فایل را لاتین و توصیفی بگذارید؛ بعضی ابزارهای میزبانی، نام فارسی فایل را هنگام انتقال یا باز کردن فایل فشرده خراب می‌کنند.
۱۲. هر صفحه مهم با پیوند داخلی در دسترس باشد
صفحه‌ای که هیچ پیوندی به آن نیست، برای گوگل و بازدیدکننده تقریباً پنهان است. صفحه‌های خدمت باید از صفحه اصلی و منو پیوند داشته باشند. هر مقاله تازه هم دست‌کم از دو سه مقاله مرتبط قدیمی، داخل متن، پیوند بگیرد. یک قاعده ساده: هیچ صفحه مهمی بیش از سه کلیک از صفحه اصلی فاصله نداشته باشد.
اعتماد و اطلاعات کسب‌وکار
۱۳. «درباره ما» و «تماس» با اطلاعات واقعی
نام کسب‌وکار، راه تماس، نشانی (اگر مراجعه حضوری دارید) و نماد اعتماد الکترونیکی (اگر فروش آنلاین دارید) را روشن بنویسید. همین اطلاعات را همه‌جا یکسان بنویسید: در سایت، شبکه‌های اجتماعی و نقشه‌ها. صفحه‌ای که معلوم نیست پشتش کیست، نه اعتماد مشتری را می‌گیرد و نه اعتماد موتور جست‌وجو را.
۱۴. داده ساختاریافته را بیفزایید و بیازمایید
داده ساختاریافته به گوگل می‌گوید سایت مال کدام سازمان است، هر صفحه چه نوعی است و جای آن در سایت کجاست. افزونه‌های سئو بخش اصلی آن را می‌سازند. نتیجه را با ابزار Rich Results Test گوگل بیازمایید تا خطا نداشته باشد. مقدمه گوگل بر داده ساختاریافته نوع‌های رایج را معرفی می‌کند.
۱۵. پروفایل کسب‌وکار در نقشه‌ها
اگر مشتری به محل کارتان می‌آید، کسب‌وکار را در نقشه‌های پرکاربرد ثبت کنید: در ایران نشان و بلد، و اگر برایتان ممکن است، گوگل. نام، تلفن و نشانی همان باشد که در سایت نوشته‌اید.
سرعت، موبایل و میزبانی
۱۶. سرعت را با PageSpeed Insights بسنجید
صفحه اصلی و یکی دو صفحه پربازدید را در PageSpeed Insights بزنید. معیارهای Core Web Vitals سه عدد دارند. صفحه خوب در دست‌کم ۷۵ درصد بازدیدها این‌طور است:
- بارگذاری بزرگ‌ترین بخش صفحه (LCP): ۲٫۵ ثانیه یا کمتر؛
- پاسخ به کلیک (INP): ۲۰۰ میلی‌ثانیه یا کمتر؛
- جابه‌جایی ناگهانی صفحه (CLS): ۰٫۱ یا کمتر.
تصویرهای سنگین و افزونه‌های اضافه رایج‌ترین مانع‌اند.
۱۷. سایت را روی گوشی امتحان کنید
گوگل نسخه موبایل سایت را مبنای نمایه قرار می‌دهد. پس هر چیزی که در موبایل پنهان یا خراب است، برای گوگل هم همان‌طور است. منو، فرم تماس و جدول‌ها را روی یک گوشی واقعی امتحان کنید. صفحه نباید به چپ و راست اسکرول شود.
۱۸. محل سرور را با مخاطب بسنجید
اگر مشتری‌تان در ایران است، سرور داخل ایران در قطعی یا کندی اینترنت بین‌الملل هم برای کاربر ایرانی باز می‌ماند. سرور خارج از ایران برای خزنده گوگل در دسترس‌تر است. هیچ‌کدام همیشه بهتر نیست؛ ولی باید بدانید سایتتان کجاست. در یک نمونه واقعی، سایتی که سرورش بیرون از ایران بود از اینترنت داخل باز نمی‌شد، در حالی که گوگل همان لحظه صفحه‌اش را می‌خواند.
اندازه‌گیری و نگهداری
۱۹. ابزار آمار بازدید و گزارش سرچ کنسول
یک ابزار آمار بازدید نصب کنید، مثل Google Analytics یا یک جایگزین داخلی. هفته‌ای یک بار گزارش Performance سرچ کنسول را ببینید: با چه جست‌وجوهایی نمایش گرفته‌اید و چند نفر کلیک کرده‌اند. همین گزارش می‌گوید محتوای بعدی را درباره چه بنویسید.
۲۰. اگر سایت قبلی داشتید، نشانی‌های قدیمی را ریدایرکت کنید
اگر سایت تازه جای سایت قدیمی آمده، گوگل و دیگران هنوز به نشانی‌های قدیمی پیوند دارند. برای هر نشانی قدیمی یک ریدایرکت ۳۰۱ به نزدیک‌ترین صفحه تازه بگذارید. بعد از راه‌اندازی هم گزارش صفحه‌های پیدانشده (۴۰۴) را دنبال کنید. در بازسازی همین سایت، نشانی‌های قدیمی صفحه‌ها و طرح‌ها با ۳۰۱ به صفحه‌های تازه وصل شدند تا اعتبار سال‌ها کار از دست نرود.
اشتباه‌های رایج هفته اول
- روشن ماندن «جلوگیری از ایندکس» بعد از تحویل سایت؛
- عوض کردن نامک صفحه‌ها بعد از نمایه شدن، بدون ریدایرکت؛
- عنوان یکسان روی چند صفحه؛
- صفحه‌های خدمت با دو سه خط متن کلی؛
- نصب دو افزونه سئو با هم، که هر کدام عنوان و داده ساختاریافته جدا چاپ می‌کنند؛
- درخواست نمایه هر روز برای همان صفحه‌ها، به‌جای کامل کردن خود صفحه‌ها.
پرسش‌های رایج
سایت جدید کی در گوگل دیده می‌شود؟
زمان ثابتی ندارد. خزش ممکن است از چند روز تا چند هفته طول بکشد و درخواست نمایه هم نمایش را تضمین نمی‌کند. با سرچ کنسول دست‌کم می‌بینید گوگل کدام صفحه‌ها را خوانده و کدام را نه.
ثبت سایت در سرچ کنسول رتبه را بالا می‌برد؟
نه. سرچ کنسول سایت را معرفی می‌کند و خطاها را نشان می‌دهد. رتبه از کیفیت و کامل بودن صفحه‌ها و پیوندهایی که می‌گیرند می‌آید.
برای وردپرس افزونه سئو لازم است؟
بله. افزونه‌ای مثل Rank Math یا Yoast نقشه سایت، عنوان و توضیح هر صفحه و داده ساختاریافته را مدیریت می‌کند. فقط یکی نصب کنید.
این چک‌لیست را کی دوباره مرور کنیم؟
بعد از هر تغییر بزرگ: عوض کردن قالب، انتقال به هاست تازه یا تغییر ساختار نشانی‌ها. در روزهای عادی هم ماهی یک بار نگاهی به سرچ کنسول کافی است.
اگر می‌خواهید این کارها برای سایت شما انجام و پیگیری شود، خدمات سئوی تیم طراحان آیا را ببینید یا از صفحه تماس درخواست مشاوره رایگان بدهید.
